Zakłady EDA Poniatowa

Predom‑EDA (Zakłady Zmechanizowanego Sprzętu Domowego „Predom‑EDA”) to przedsiębiorstwo przemysłu elektromaszynowego, które w okresie PRL wytwarzało sprzęt AGD, m.in. pralki i sokowirówki. Historia zakładu jest ściśle spleciona z rozwojem samej Poniatowej, a upadłość EDA S.A. ogłoszono w 1998 r.

Profil

Produkcja sprzętu AGD w ramach zjednoczenia „Predom” (m.in. pralki i sokowirówki).

Lokalizacja

Poniatowa ul. Fabryczna 16.

Produkcja i specjalizacja

Co wytwarzano i jak zmieniała się rola zakładu

W okresie PRL zakład funkcjonował jako Predom‑EDA i zajmował się produkcją sprzętu gospodarstwa domowego, w tym pralek oraz sokowirówek. Przynależność do zjednoczenia „Predom” lokowała EDA w ogólnopolskim systemie producentów AGD.

W lokalnych narracjach historycznych podkreśla się także wcześniejsze, przedwojenne korzenie zakładów: w Poniatowej budowano wówczas zakłady elektrotechniczne w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego, a po II wojnie światowej fabrykę uruchomiono ponownie w 1949 r.

Produkty kojarzone z EDA

Sprzęt AGD, w szczególności pralki oraz sokowirówki (jako przykłady wskazywane w opisach Predom‑EDA).

Organizacja

Zakład należał do zjednoczenia przemysłu Predom.

Znaczenie dla Poniatowej

Zakład jako „silnik” rozwoju miasta

Powojenna odbudowa i uruchomienie produkcji w 1949 r. stały się jednym z fundamentów rozwoju Poniatowej. W ujęciach samorządowych EDA S.A. była przez lata największym przedsiębiorstwem w mieście, a jej upadłość w 1998 r. wskazuje się jako przełomowy moment lokalnej historii gospodarczej.

Zakład zapisał się również w historii społecznej: w lipcu 1980 r. w Predom‑EDA doszło do strajku (14–15 lipca), który wpisuje się w falę protestów na Lubelszczyźnie.

Oś czasu

Najważniejsze daty w syntetycznej formie

1939

Otwarcie w lipcu 1939 r. jako zakłady elektrotechniczne; inwestycja wiązana z ideą Centralnego Okręgu Przemysłowego (w ujęciach wspomnieniowych i opisowych).

1949

Powojenne uruchomienie produkcji; w przekazach lokalnych pojawia się nazwa Zakłady Wytwórcze Sprzętu Instalacyjnego „Poniatowa”.

PRL

Funkcjonowanie jako Predom‑EDA, produkcja sprzętu AGD (m.in. pralki i sokowirówki), przynależność do zjednoczenia Predom.

14–15 VII 1980

Strajk w Predom‑EDA (rozpoczęty na Wydziale Narzędziowni), opisany w zasobach dotyczących Lubelskiego Lipca 1980.

1998

Ogłoszenie upadłości EDA S.A., wskazywane przez samorząd jako upadłość największego przedsiębiorstwa w Poniatowej.